Học cách tính phi ống nước là điều quan trọng khi lựa chọn vật tư. Nó giúp bạn chọn lựa đúng chủng loại, đảm bảo hiệu suất cấp thoát nước và tiết kiệm chi phí cho công trình. Trong bài viết này, VN Đại Phong sẽ hướng dẫn công thức đo lường và chia sẻ bảng quy đổi chuẩn nhất hiện nay.

Phi ống nước là gì?

Đây là một thuật ngữ dùng để chỉ đường kính ngoài của ống nước, thường được ký hiệu là Ø hoặc D và sử dụng hai đơn vị đo phổ biến là milimet (mm) và inch (“). Cách tính phi ống nước giúp bạn xác định và lựa chọn loại ống phù hợp với nhu cầu sử dụng của từng công trình. Ví dụ nếu ống phi 21 thì đường kính danh nghĩa của sản phẩm này là 21mm.

Những đơn vị đo phi ống nhựa phổ biến

Tùy vào khu vực khác nhau, các đơn vị đo sẽ có sự khác biệt. Hiện nay đang dùng milimet (mm) và inch (“) để làm cách tính phi ống nước.

Đơn vị đo milimet (mm)

Đây là đơn vị đo chuẩn, sử dụng phổ biến tại Việt Nam. Ký hiệu Ø thường đi kèm với đơn vị này để biểu thị số đường kính thực tế và danh nghĩa nhằm giúp thợ hình dung, tính toán cắt ghép.

Đơn vị đo inches (inch)

Inch được viết tắt là in hay ký hiệu bằng dấu ngoặc kép (“). Đây là đơn vị đo lường thông dụng trong hệ Anh – Mỹ, một inch tương đương với 25.4mm. Nó xuất hiện trên các dòng ống nhập khẩu hay ứng dụng nhiều tại thị trường miền Nam và miền Trung Việt Nam.

Cách tính phi ống nước chuẩn nhất

Việc nắm vững công thức toán học cơ bản giúp bạn chủ động kiểm tra nhanh hoặc tính toán phi ống nước mà không phụ thuộc hoàn toàn vào nhãn mác của nhà sản xuất.

Dùng thước dây tính phi ống dựa trên chu vi 

Cách tính ống nước dựa trên chu vi là cách làm thủ công vô cùng đơn giản khi bạn đã có sẵn đoạn ống nhưng không có thước đo đường kính chuyên dụng. Bạn cần dùng đến một sợi dây hoặc thước dây mềm quấn quanh một vòng bên ngoài thân ống để đo chu vi. Sau đó sử dụng công thức sau: Ø = Chu vi / 3.14.

Công thức tính phi ống nước dựa trên bán kính

Cách tính phi ống nước áp dụng khi bạn biết khoảng cách từ tâm đến mép ngoài cùng (bán kính r) bằng cách quan sát mặt cắt của ống. Công thức áp dụng: Đường kính ngoài (D) = 2 x r.

Cách tính đường kính trong (DN)

Trong các yêu cầu kỹ thuật khắt khe, đường kính trong (thường ký hiệu là DN hoặc A) mới là thông số quyết định trực tiếp đến lưu lượng nước chảy qua ống. Để thực hiện phép tính, bạn lấy đường kính ngoài trừ cho hai lần độ dày thành ống.

Các cách đo phi ống nước thực tế

Bên cạnh cách tính phi ống nước, các chuyên gia thi công thường sử dụng thiết bị đo lường trực tiếp để giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo độ chính xác luôn tuyệt đối:

• Thước kẻ: Để sử dụng, hãy đặt vuông góc ngang qua bề mặt cắt của ống để đọc được thông số đường kính ngoài. Lưu ý, phương pháp này nhanh nhưng độ chính xác không cao.
• Thước cặp (thước kẹp): Đây là dụng cụ đo lường chuyên nghiệp và được sử dụng nhiều nhất. Bạn cần điều chỉnh hai ngàm của thước vào mép ngoài của ống để đọc thông số. Độ sai số của phương pháp này rất thấp.
• Thước Panme: Thiết bị cao cấp thường dùng trong cơ khí chính xác. Thước có thể đo lường được đường kính trong, đường kính ngoài và độ dày thành ống với sai số tính bằng phần nghìn milimet.

Bảng quy đổi phi ống nước thông dụng

(Nguồn: Tham khảo bảng quy ước tại Dekko)

Câu hỏi thường gặp về cách tính phi ống nước

Vì sao mỗi khu vực lại có tiêu chuẩn đo khác nhau?

Do yếu tố lịch sử và sự hội nhập kỹ thuật, nước ta có sự phân hóa vùng miền. Miền Nam/Trung chuộng hệ inch (thuộc tiêu chuẩn BS 3505, ISO 1452). Miền Bắc thường dùng hệ mét (ISO 4422, TCVN 849). Ngoài ra, các tiêu chuẩn như JIS (Nhật Bản) cũng dùng cho hàng nhập khẩu.

NPS trên ống nước được hiểu như thế nào?

NPS viết tắt của Nominal Pipe Size, là kích thước ống danh định chuẩn Bắc Mỹ, đo bằng inch. Với ống từ 1/8 đến 12 inch, NPS không bằng đường kính ngoài thực tế (OD). Chỉ cỡ từ 14 inch trở lên, hai thông số này mới trùng khớp nhau.

Làm sao để chọn đúng kích thước ống nước cho gia đình?

Muốn lựa chọn đúng kích thước ống cho gia đình phải tính được lưu lượng nước thực tế. Vì chọn sai có thể gây ra tắc nghẽn, yếu (ống quá nhỏ), tốn chi phí với ống quá lớn.

Cách tính phi ống nước vô cùng đơn giản, không phức tạp chỉ với nguyên tắc cơ bản. Hy vọng những chia sẻ từ VN Đại Phong sẽ giúp các nhà thầu, người thợ tự tin tính toán, đo đạc và lựa chọn dòng ống nước phù hợp với công trình của mình.